INSTRUKCJA OBSŁUGI   DANE REDAKCJI   BIP.GOV.PL  

   Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Gminy Łukta


   Dział główny - Strategia Rozwoju Gminy






 





Rada




Wójt




GOPS




ISO




Kodeks Etyki




Nabór na wolne stanowiska urzędnicze




Nabór na stanowiska pracy




Wybory do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej




Wybory Prezydenta RP




Wybory samorządowe




Stanowiska i wystąpienia organów władzy publicznej




Struktura Urzędu




Statut




Strategia Rozwoju Gminy




Plan Rozwoju Lokalnego Gminy




Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Łukta




Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzenego Gminy Łukta




Program Ochrony Środowiska




Budżet




Programy w zakresie realizacji zadań publicznych




Podatki i opłaty lokalne




Gospodarka terenowa




Przetargi




Informacje Urzędu Gminy




Załatwianie spraw obywateli




Jednostki organizacyjne




Jednostki pomocnicze




Oświadczenia majątkowe




Oświadczenia majątkowe - archiwum




Redakcja




O biuletynie




Informacje nieudostępnione




Informacje o środowisku




Współpraca z organizacjami pozarządowymi




Kąpieliska i miejsca wykorzystywane do kąpieli




Gospodarka Odpadami Komunalnymi




Rejestr Instytucji Kultury




Gminny program opieki nad zabytkami








 Strategia Rozwoju Gminy Łukta


   

I. STRATEGIA ROZWOJU GMINY - ZAŁOŻENIA OGÓLNE

1. Czym jest strategia gminy

Strategia rozwoju gminy ujmuje główne cele i uwarunkowania jej rozwoju w horyzoncie 10-15 lat, w zmieniających się uwarunkowaniach wewnętrznych i zewnętrznych, przy czynnym uczestnictwie aktorów publicznych i prywatnych, którzy pomagają w wyborze najlepszej strategii rozwoju oraz są istotnymi uczestnikami jej realizacji.

Celem opracowania strategii układu lokalnego jest przygotowanie takiego własnego dokumentu władzy lokalnej, dzięki któremu będzie ona mogła racjonalnie organizować swoje przyszłe działanie. Dlatego też w strategii dominujące miejsce powinny zająć te przedsięwzięcia, które władza lokalna może sama podjąć i za które może odpowiadać. W szczególności, strategia nie powinna przeradzać się w "koncert życzeń" skierowanych pod adresem podmiotów mało zależnych lub całkowicie niezależnych od gminy(np. władz wyższego szczebla, sąsiednich gmin, przedsiębiorstw, inwestorów). Jedyny uprawniony sposób odwoływania się do działalności takich podmiotów polega na wariantowym ujęciu typu: jeżeli coś się stanie (np. zostanie zbudowana autostrada), to na rozwoju gminy odbije się to w następujący sposób...

Strategia powinna stać się podstawą prowadzenia właściwej polityki przez poszczególne podmioty działających na scenie lokalnej, a w szczególności przez władze publiczne. Podstawą strategi rozwoju gminy powinno być założenie maksymalnego wykorzystania wewnętrznych zasobów potencjału miejscowych podmiotów, jak również korzyści położenia. Strategia powinna zatem być oparta o dokładne rozpoznanie istniejących zasobów gminy i walorów jej lokalizacji.

Strategia rozwoju gminy jest programowaniem przyszłego działania. Istotą strategii jest hierarchizacja celów, ponieważ nigdy nie ma możliwości jednoczesnej realizacji wszystkich potrzeb. W pierwszym rzędzie należy realizować cele ułatwiające przyszły rozwój.

2. Opis metodologii opracowania strategii

Budowa strategii jest procesem iteracyjnym,tzn. występują w nim "powroty" do etapów wczesiejszych. Umożliwia to stałą weryfikację powziętych założeń, w szczególności zaś konkretyzację wstępnych celów rozwoju, "przykrojenie" ich do realnych możliwości, jak również wprowadzanie zmian na podstawie pogłębionych analiz.

2.1. Cele strategiczne

W najogólniejszym ujęciu, wynikającym z generalnych prawidłowości rozwoju dokonującego się w nowych warunkach gospodarowania w układach terytorialnych, główne cele strategii gminy można sformułować następująco:

  1. Ograniczenie szkodliwych skutków poprzedniego modelu rozwoju, w tym poprawa jakości środowiska życia mieszkańców
  2. Tworzenie wysokiej jakości miejsc pracy, co, z jednej strony, stwarza korzystny klimat gospodarczy, a więc przyczynia się do dynamizacji rozwoju, z drugiej zaś bezpośrednio prowadzi do pełniejszego zaspokojenia potrzeb mieszkańców.
  3. Uzyskanie stabilności gospodarczej.Będzie to możliwe, jeżeli w strukturze gospodarczej gminy dziedziny o stabilnym popycie krajowym i zagranicznym oraz wysokiej dynamice wzrostu uzyskują znaczącą pozycję.
  4. Stworzenie dogodnych warunków osadnictwa dla osób poszukujących w danej gminie lepszych środowiskowych warunków do życia

W ocenie potencjału rozwojowego gminy szczególną rolę odgrywa określenie tych elementów jej struktury społeczno - gospodarczej, które mogą stać się względnie konkurencyjne w szerszym układzie przestrzennym: regionalnym, krajowym a nawet międzynarodowym. Tylko te układy terytorialne, które będą zdolne do uzyskania - i utrzymania - przewagi konkurencyjnej, zdołają zapewnić sobie możliwości niezakłóconego rozwoju

Rolą władz puplicznych jest dostrzeganie i wykorzystanie szans, które pojawiają się w danym miejscu i czasie - i które, jeżeli nie zostaną podjęte - znikają. Dlatego też w strategii rozwoju układu lokalnego konieczne jest wskazanie zestawu szans, jakie mogą stać przed gminą, jak również miejscowych warunków, ktore należy spełnić, by szanse te mogły zostać wykorzystane.

2.2. Czynniki endo- i egzogenne

Wśród wstępnych hipotez odnośnie do celów rozwoju należy wskazać na rolę czynników endo- i egzogennych. Można postawić tezę, że znaczna większość układów lokalnych RP będzie rozwijać się głównie w oparciu o endogenne czynniki rozwoju. Wynika to z faktu, iż zakres bezpośredniej ingerencji państwa w sferę gospodarki będzie stopniowo malał, co będzie przejawiało się w ograniczaniu roli państwa jako właściciela majątku produkcyjnego, pracodawcy, inwestora. Również pośrednie oddziaływanie państwa na procesy rozwoju - w tym rozwoju lokalnego - będzie stopniowo przesuwać się ku wpływaniu na decyzje autonomicznych podmiotów gospodarczych i samorządowych władz lokalnych, a w przyszłości także regionalnych.

Nie można więc uzależniać programów rozwoju gminy od dostępności środków, które "przypłyną" z zewnątrz (np. z kasy państwowej) jako "należne" danemu układowi lokalnemu. Programy te będą opierać się na identyfikacji czynników pobudzających wzrost gospodarczy i zmiany strukturalne oraz na pomysłach jak najbardziej efektywnego wykorzystania tych czynników.

2.3. Instytucje, infrastruktura

Za szczególnie istotny element strategii rozwoju gminy należy uznać wspomaganie instytucjonalnego zaplecza gospodarki (w tym zaś korzystne oddziaływanie na kapitał ludzki, wspomaganie tworzenia instytucji obsługi biznesu, estetyzacja miasta i wsi, promocja i marketing, public-private partnerships; współpraca międzygminna itp). Wielokierunkowa, precyzyjnie adresowana i konstruowana promocja walorów gminy powinna stać się jednym z najbardziej efektywnych instrumentów jej rozwoju.

Jednym z głównych aspektów proponowanej strategii powinny stać się sugestie dotyczące metod wspierania i promowania miejscowej przedsiębiorczości. Szczególnie skutecznym sposobem przełamywania barier rozwoju przedsiębiorczości jest poprawa stanu lokalnej infrastruktury technicznej (inwestycje w rozwój telekomunikacji, dróg, sieci elektrycznej, gazowej, wodociągowej, kanalizacyjnej i komunikacji masowej).

3. Diagnoza. prognoza, scenariusze

Budowa strategii rozwoju sprowadza się do odpowiedzi na trzy podstawowe pytania, występujące we wzajemnym powiązaniu sekwencyjnym (należy pamiętać jednak, że - jak wspomniano - nie jest to sekwencja "jednorazowa", lecz proces iteracyjny):

  1. W jakim punkcie na ścieżce rozwoju znajduje się gmina? Jest to faza diagnostyczna.
  2. Gdzie powinna się znaleźć w określonym momencie ( za 10 -15 lat)? W fazie tej zostaje zarysowany stan docelowy.
  3. W jaki sposób osiągnąć pożądany stan? Jest to właściwa strategia rozwoju, która będzie zawierać opis poszczególnych stanów pośrednich, środki ich osiągania oraz wskazanie na punkty w czasie, w których powinny one wystąpić.

Celem fazy diagnostycznej powinno być przedstawienie dynamicznego bilansu korzystnych i niekorzystnych cech gminy i na tym tle identyfikacja jej głównych "przewag konkurencyjnych" oraz barier przeszkadzających w ich pełnym rozwinięciu i wykorzystaniu.

Na podstawie tak zestawionych informacji powinna zostać sporządzona ogólna ocena gminy z punktu widzenia jej walorów jako środowiska dla nowej działalności gospodarczej i jako pożądanego miejsca zamieszkania. Służyć temu powinien bilans cech korzystnych i niekorzystnych układu lokalnego, ocenionych z punktu widzenia współczesnych światowych i krajowych tendencji rozwoju i relacji gminy z szeroko ujmowanym otoczeniem. Pomocna w tym względzie będzie próba spojrzenia na układ lokalny niejako "z zewnątrz", oczami potencjalnego inwestora i mieszkańca, którzy analizują miejscowe warunki gospodarowania czy zamieszkania z punktu widzenia swoich preferencji. Z drugiej jednak strony, to spojrzenie zewnętrzne nie powinno przesłonić własnych preferencji władz samorządowych i społeczności lokalnych, które w wielu przypadkach mogą być sprzeczne z oczekiwaniami potencjalnych, zewnętrznych użytkowników walorów i zasobów danego układu lokalnego.

4. Ścieżka dojścia - programy

Program opracowywania strategii uwzględni sposób dochodzenia do stanu docelowego, a więc będzie zawierać sugestie nt. zakresu i sekwencji działań władz publicznych. W fazie tej zostanie określony zestaw przedsięwzięć kluczowych z punktu widzenia strategii. Będzie ona zawierać podział celów na takie, które dadzą się zrealizować dzięki bardziej racjonalnemu wykorzystaniu potencjału już istniejącego, oraz na takie, które wymagają podjęcia nowych inwestycji lub nowych działań o charakterze organizacyjnym.

"Produktem" końcowym strategii będzie opracowanie zestawu konkretnych programów, opisujących praktyczne działania, które powinny być podjęte przez właściwe instytucje czy organizacje. Np. wskazanie osoby bądź instytucji odpowiedzialnej, źródeł finansowania, dyskusja ewentualnych rozwiązań alternatywnych. Cześć zawierająca wytyczne dla gminy w zakresie realizacji jej zadań własnych będzie składała się z następujących części:

STRATEGIA ROZWOJU GMINY

  1. Mocne strony (atuty) gminy - możliwości ich wykorzystania.
  2. Słabe strony gminy (bariery rozwoju) - możliwości ograniczania niekorzystnych czynników.
  3. Pole możliwości rozwoju gminy (wybory konieczne i alternatywne).
  4. Propozycje działań na rzecz rozwoju gminy.
  5. Propozycje hierarchizacji zadań.

Nie jest możliwe opracowanie strategii bez ścisłej współpracy zespołu ekspertów zewnętrznych z władzami lokalnymi. W szczególności, udział władzy lokalnej jest niezbędny przy zbieraniu i porządkowaniu materiałów do opracowania diagnozy. Ponadto, jest oczywiste, że strategia przygotowana całkowicie poza środowiskiem lokalnym, w sposób niejako narzucony z zewnątrz, nie miałaby szans powodzenia. Dlatego też w każdej fazie budowy strategii rozwoju układu lokalnego przedstawiciele władz i elit lokalnych powinni brać czynny udział, konsultując ustalenia poszczególnych faz analiz. W etapie końcowym zaproponowana strategia powinna uzyskać - po fazie dyskusji - akceptację samorządu lokalnego.

PODSTAWY ROZWOJU GMINY

1. Ogólna charakterystyka gminy

Otoczenie gminy

Chociaż gmina stanowi względnie domknięty układ gospodarczy i społeczny, jej otoczenie może ułatwiać bądź utrudniać procesy rozwojowe. Z tego też względu warto przytoczyć w największym skrócie ocenę szans rozwojowych województwa olsztyńskiego.

Województwo olsztyńskie położone jest w północno-wschodniej części Polski i obejmuje część dawnych Prus Wschodnich. Po reformie z 1975 r. jest zdezintegrowanym i w dużym stopniu sztucznym tworem administracyjnym.

Wśród mocnych stron województwa olsztyńskiego można wymienić przede wszystkim .

  • Stosunkowo czyste środowisko, ponieważ zanieczyszczenie powietrza w miastach powyżej 20 tys. mieszkańców jest w granicach normy.

  • Obfitość lasów i wód. W przeciwieństwie do innych obszarów Polski zagrożonych suszą, zasoby wód gruntowych są pięciokrotnie wyższe niż aktualne zapotrzebowanie.

  • Dostępność gruntów znajdujących się w dyspozycji Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa.

  • Niezłe położenie względem szlaków komunikacyjnych, a przede wszystkim drogi [7] Warszawa - Gdańsk z odgałęzieniem [51] w Olsztynku, przez Olsztyn do Kaliningradu.

  • Lotnisko międzynarodowe w Szymanach koło Szczytna.

  • Zasoby turystyczne, niska gęstość zaludnienia (63 osoby/km², połowa średniej krajowej), unikatowy krajobraz jeziorny oraz wysokiej klasy zabytki - zamki gotyckie.

Do słabych stron województwa zaliczyć należy:

  • Znaczny stopień zanieczyszczenia wód powierzchniowych wskutek nasilającej się presji antropogenicznej (rolnictwo i przemysł oraz ścieki komunalne, szczególnie na obszarach wiejskich).

  • Archaiczny system dróg o bardzo niskich parametrach technicznych, nawet droga [7] nie spełnia wymogów drogi szybkiego ruchu, a jedynie zaliczyć ją można do klasy III, pozostałe drogi krajowe znajdują się w klasie V. Stan utrzymania większości dróg jest zły.

  • Brak bazy turystycznej o międzynarodowym standardzie.

  • Mało wydajne, tradycyjne rolnictwo osiągające szczególnie w hodowli, która powinna być specjalizacją województwa, wyniki poniżej średniej krajowej.

  • Niskie kwalifikacje siły roboczej oraz nieadekwatny system kształcenia na wszystkich poziomach.

  • Brak podmiotowości regionu (władze województwa nie są wybierane w powszechnym głosowaniu) co uniemożliwia realizację własnej strategii rozwoju. Brak jest koncepcji organizacji szkolnictwa, turystyki i rolnictwa.

Obok turystyki ważnym elementem rozwoju województwa jest zaangażowanie kapitału zagranicznego w przemyśle . Do flagowych przedsiębiorstw należy fabryka opon "Stomil" (zakupiona przez firmę Michelin), która zajmuje 29 miejsce w branży oponiarskiej na świecie. Kolejne inwestycje to branża paszowa (Central Soya, Holandia), drób (Jerome Food, USA) i meble (MM International, Niemcy).

Poważnej restrukturyzacji wymaga rolnictwo. Głównym kierunkiem produkcji rolnej powinna być hodowla bydła oraz drobiu.

Województwo olsztyńskie w ostatnich latach korzystało z pomocy Programu PHARE ("Struder", "Rapid"). W rolnictwie i rybołówstwie zaangażowana jest instytucja pod nazwą FAPA. Działa tu także Polsko-Szwajcarski Program Regionalny. Gminy mogą korzystać ze środków pomocowych dla wspierania swojego rozwoju.

Niemal wszystkie wymienione wyżej pozytywne i negatywne cechy obecne są, choć z różnym nasileniem, w gminie. Chociaż gmina musi rozwijać się samodzielnie, to jednak związana jest silnie z losem województwa (i oczywiście kraju) toteż rozwój olsztyńskiego może zwrotnie wpływać na sytuację w gminie.

1.1. Położenie gminy

Gmina Łukta położona jest w północno-zachodniej części województwa olsztyńskiego, w odległości ok. 30 km od stolicy regionu i sąsiaduje z gminami: Ostróda, Morąg, Jonkowo, Gietrzwałd i Miłomłyn. W siedzibie gminy zbiegają się trzy drogi krajowe [527] Olsztyn - Morąg, [530] Ostróda - Dobre Miasto oraz [531] Łukta - Podlejki z odgałęzieniami w tej miejscowości do Ostródy, Olsztyna i Olsztynka.

Miejscowość Łukta znajduje się na wschód od drogi krajowej [7] Warszawa - Gdańsk, w odległości 15 km.

Z punktu widzenia fizjografii gmina położona jest na styku pojezierzy olsztyńskiego i iławskiego. w strefie ścierania się klimatu morskiego i kontynentalnego, który charakteryzuje się niskimi rocznymi temperaturami, znaczną wilgotnością powietrza i wysokim poziomem opadów.

Miejscowość Łukta otrzymała przywilej lokacyjny w 1352 r.

1.2. Wielkość

Gmina zajmuje powierzchnię 185 km², na której zamieszkuje 4407 osób, co daje przeciętną gęstość zaludnienia ok. 24 osoby/km². W porównaniu do przeciętnej gęstości zaludnienia Polski (121,1 km²) jest ono prawie pięciokrotnie mniejsze.

Ludność jest silnie rozproszona zamieszkując 36 miejscowości, z których 18 to wsie sołeckie. W siedzibie gminy mieszka 1144 osób t.j. 38,5%, natomiast w 1990 r. mieszkało 1020. Jak widać z porównania tych danych liczba mieszkańców Łukty w ciągu 7 lat wzrosła o 124 osoby.

Osadnictwo w gminie jest skrajnie rozproszone. 11 miejscowości liczy po mniej niż 20 mieszkańców, a dalsze 8 po mniej niż 50. Poza Łuktą jedynie 5 wsi liczy więcej niż 200 mieszkańców. Są to Florczaki, Ględy, Mostkowo, Pelnik i Ramoty.

1.3. Główne funkcje

Duża lesistość 9840 ha (53% powierzchni gminy) i liczne jeziora (ogółem 1840 ha ok. 10%) oraz duży obszar chronionego krajobrazu dają podstawę do rozwoju funkcji turystycznych, które jednak z powodu braku odpowiedniej bazy są minimalnie rozwinięte. Główne funkcje gminy to rolnictwo oraz niewielki przemysł zlokalizowany głównie w siedzibie gminy.

Struktura zawodowa ludności przedstawia się następująco:

Tabela 1. Struktura zawodowa ludności Łukty

Wyszczególnienie

Liczba

%

Ludność w wieku produkcyjnym 2272* 100,0
Bezrobotni 585 25,7
Ludność czynna zawodowo 1777 100,0
Pracujący w przemyśle 336 18,9
Pracujący w rolnictwie 1231 69,2
Pracujący w usługach 210 11,0

*-Część osób w wieku produkcyjnym (powyżej 18 lat uczy się nadal)

2. Zasoby

Ludność

Gmina jest słabo zaludniona toteż jej potencjał ludnościowy jest niewielki, również niezbyt korzystne są przedstawione w tabl. 1 podstawowe wskaźniki demograficzne. Występuje stosunkowo duży odsetek ludności nieprodukcyjnej (wywołany wysokim przyrostem naturalnym) , a także widoczne jest starzenie się ludności. O znacznej dynamice ludności świadczy jej wzrost w latach 1990-1995 o 151 osób.

Tabela 2. Podstawowe wskaźniki demograficzne

Cechy demograficzne

1990

1993

1995

L

%

L

%

L

%

Ludność w wieku przedprodukcyjnym 1323 31,9 1308 31,0 1374 32,6
Ludność w wieku produkcyjnym 2290 55,2 2321 55,0 2272 54,1
Ludność w wieku poprodukcyjnym 537 12,9 591 14,0 557 13,3
L nieprod./L produkc. 81,2 81,2 81,2
Małżeństwa/1000 M 7,7 5,9 5,8
Zgony/1000M 9,3 11,1 17,6
Przyrost naturalny/1000M 10,7 4,4 4,0

W gminie występuje niewielka (28 osób) nadwyżka mężczyzn.

Poziom wykształcenia ludności jest stosunkowo niski. W gminie mieszka ok. 60 osób tj. 2% z wyższym wykształceniem i 250 tj. ok. 9% ze średnim wykształceniem.

Bezrobocie w gminie jest stosunkowo znaczne i wynosi ok. 25% zawodowo czynnych. Ogółem liczba osób bezrobotnych wynosi 585 i w porównaniu do 1993 r., kiedy bezrobocie było największe, spadła o 247 osób.

Głównym powodem bezrobocia jest upadek okolicznych PGR, które zatrudniały dużą liczbę, w tym zupełnie zbędnych pracowników. Skutki tego socjalnego zatrudnienia są nadal poważne. Bezrobocie w tym rejonie Polski ma specyficzny charakter, ponieważ w większości są to robotnicy rolni, często dziedziczący zawód po ojcu, o bardzo niskim poziomie wykształcenia i kwalifikacji (z wyjątkiem lepiej wykwalifikowanych mechaników, traktorzystów/kombajnistów). W środowisku tym występuje zjawisko nasilonego alkoholizmu. Według lokalnych ekspertów znających miejscowy rynek pracy ok. 1/3 bezrobotnych rzeczywiście poszukuje pracy, ok. 1/3 poszukuje jej w celu uzyskania ponownego prawa do zasiłku, a 1/3 w ogóle nie chce pracować. Aktywność bezrobotnych w poszukiwaniu pracy i usiłowaniach poprawy swojej sytuacji jest bardzo mała.

Z tych specyficznych cech bezrobotnych w tym rejonie (brak kwalifikacji i niechęć do pracy), wynika paradoksalny fakt braku rąk do pracy w miejscowych przedsiębiorstwach, które mają poważne kłopoty chcąc znaleźć wykwalifikowanego specjalistę.

Wydaje się, że specyficzne cechy populacji bezrobotnych robotników rolnych powodują, że główna troska państwa i gmin powinna być skierowana na kształcenie młodzieży, aby wyrwać ją z "dziedzicznego" bezrobocia, zapobiegając w ten sposób powstawaniu i utrwalaniu się skupisk podkultury biedy.

2.2. Zasoby przyrodnicze (wody, gleby, lasy, ukształtowanie terenu),

Gmina posiada znaczne zasoby przyrodnicze, duża część jej powierzchni, ponad 50% pokryta jest lasem, występują też liczne jeziora zajmujące ok. 18 km² (10% powierzchni gminy). Wymienić trzeba przede wszystkim duże jeziora rynnowe: Isąg, Morąg, Gil, Długie, Łoby, Tabórz, Ruskie i Szeląg. Stwarzają one możliwość uprawiania sportów wodnych oraz wędkowania.

Małe stosunkowo zagrożenie środowiska naturalnego stwarza dobre warunki dla rozwoju różnorodnej fauny i flory. Świat zwierzęcy reprezentowany jest przez zwierzynę płową, dziki i małe ssaki drapieżne, ptactwo wodno-błotne i drapieżne, wiele gatunków ryb, chronione gady i płazy. Występuje na tym terenie wiele gatunków zagrożonych i ginących, umieszczonych w tzw. "Czerwonej Księdze Zwierząt" (żółw błotny, rybołów, orzeł bielik, żuraw, wydra. bóbr, sokoły, puchacze, kormorany, bociany, czaple, gęsi i kaczki). Świat roślinny cechuje różnorodność gatunkowa zespołów bagiennych, łąkowych i leśnych. Ze względu na walory przyrodnicze 90% obszaru gminy objęte jest strefą krajobrazu chronionego. W jej obrębie znajdują się trzy rezerwaty przyrody: ostoja bobra na rzece Pasłęce i jeziorze Isąg, Sosny Taborskie (wysokie sosny masztowe o wysokości ok. 40 m, liczące 250 lat) oraz Wyspa Lipowa.

W najbliższym czasie ma być utworzony czwarty rezerwat na mezotroficznym jeziorze Długim, chroniący reliktową roślinę - poryblin jeziorny.

Rozwój lokalny jest to zespół oddolnych działań społeczności, przedsiębiorstw, władz samorządowych i innych instytucji mających na celu poprawę sytuacji gospodarczej i warunków życia w gminie. Podstawą rozwoju lokalnego jest waloryzowanie i wykorzystanie własnego potencjału: zasobów przyrodniczych, ludzkich oraz istniejącego zainwestowania rolniczego, przemysłowego i komunalnego.

2.3. Zasoby kulturowe (zabytki architektury, kultura ludowa)

Gmina nie posiada w zasadzie zasobów kulturowych, z wyjątkiem eklektycznego kościoła w Łukcie, ufundowanego podobno przez Wielkiego Mistrza Zakonu Krzyżackiego - Ulricha von Jungingen, na przełomie XIV i XV wieku. We wsi Florczaki znajduje się kościół pochodzący z XVIII w. W kilku wsiach spotkać można, znajdujące się w złym stanie technicznym, XIX wieczne dwory.

2.4. Zagospodarowanie przestrzenne

2.4.1. Poziom i stan zainwestowania: infrastruktura techniczna

Drogi

Na obszarze gminy znajduje się 50 km. utwardzonych dróg, tj. 28% ogółu dróg oraz 4 parkingi

Zaopatrzenie w wodę

W gminie znajdują się podziemne ujęcia wody w Łukcie, Komorowie i Gucinie, które są własnością komunalną oraz ujęcia w gestii Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (AWRSP) w Ramotach i Zajączkowie i Koziej Górze. Pobór wody w gminie (bez uzdatniania) wyniósł w 1996 r. 98 tys. m³. Długość sieci magistralnej wynosi 25 km. Wydajność ujęć 2500 m³ na dobę. Liczba gospodarstw domowych korzystających z wodociągu 800 tj. 80% ogółu gospodarstw domowych w gminie.

Wodociągi budowane na przełomie lat 1970/1980 są w dobrym stanie technicznym. Nie występują bariery zaopatrzenia w wodę, a rezerwy wynoszą ok. 50%. Trzeba jednak dodać, że budowa wodociągów, którym nie towarzyszy sieć kanalizacyjna powinna być zabroniona, ponieważ posiadanie wodociągu powoduje dziesięciokrotny wzrost zużycia wody w gospodarstwie, co prowadzi do katastrofalnego zanieczyszczenia gruntów, cieków wodnych oraz wód podziemnych. Powoduje to nie tylko straty dla środowiska, ale w dłuższym okresie czasu także dla samych zainteresowanych.

Gospodarka odpadami

Odpady stałe gromadzone są przez mieszkańców w pojemnikach i wywożone na wysypisko w Łęgajnach.

Ścieki odprowadzane są kanalizacją sanitarną grawitacyjno-tłoczną do oczyszczalni, gdzie następuje redukcja związków biogennych. Długość sieci kanalizacyjnej wynosi 35 km. Do sieci kanalizacyjnej podłączone jest 400 gospodarstw domowych tj. 40% ogółu gospodarstw i 4 zakłady przemysłowe. Kanalizacja obsługuje siedzibę gminy. Oczyszczalnia wykorzystana jest obecnie w 100%. W 1997 r. oddana została do użytku sieć kanalizacji sanitarnej i sieć wodociągowa o długości 50 km w miejscowościach: Pelnik, Florczaki, Kotkowo i Nowe Ramoty.

Gospodarka cieplna

W Łukcie znajduje się ciepłownia osiedlowa będąca własnością AWRSP, pozostałe budynki są ogrzewane indywidualnie, przeważnie piecami węglowymi. Moc ciepłowni wykorzystana jest w 75%. Z ciepłowni korzysta 96 gospodarstw domowych tj. 11% ogółu gospodarstw. Rezerwy mocy ciepłowni wynoszą 25%.

Telekomunikacja

W gminie zainstalowana jest cyfrowa centrala telefoniczna (RSU-744 NN) o pojemności 744 numerów. Liczba gospodarstw domowych posiadających telefony wynosi 710 tj. 71% ogółu gospodarstw domowych. Rezerwa centrali wynosi 34 numerów. W 1997 centrala została rozbudowana o 256 numerów oraz oddana została do użytku sieć telekomunikacyjna długości 60 km. Wobec bardzo szybkiego rozwoju telefonii komórkowej i innych rodzajów telefonii radiowej rozbudowa sieci kablowej na obszarach rozproszonego osadnictwa wiejskiego nie wydaje się celowa.

Elektryczność

Gmina jest całkowicie zelektryfikowana. Działa stacja drugostronnego zasilania. Rezerwy mocy szacuje się na ok. 30%.

Gaz

Na obszarze gminy nie ma obecnie sieci gazowej, jednakże istnieje w przyszłości możliwość podłączenia się do magistrali gazowej przebiegającej w odległości 18 km.

Podstawową zasadą działania samorządu lokalnego jest inwestowanie w przyszłość, tak aby stwarzać podstawy dla pełniejszego zaspokajania potrzeb społeczności.

2.4.2. Infrastruktura społeczna

Ochrona zdrowia

W Łukcie znajduje się Gminny Ośrodek Zdrowia, który zatrudnia 3 lekarzy w następujących specjalnościach: internista i stomatolog oraz 7 pielęgniarek.

Szkolnictwo

Na terenie gminy znajduje się 1 przedszkole w Łukcie, do którego uczęszcza 51 dzieci tj. 16% w wieku przedszkolnym oraz dwie szkoły podstawowe w: Łukcie i Mostkowie .

Tabela 3. Szkolnictwo w gminie Łukta (1996 rok)

Szkoły

Liczba

oddziałów

Liczba

uczniów

Liczba

nauczycieli

Koszt utrzymania

jednego ucznia

Łukta 25 590 35 1496
Florczaki 9 105 10 2054
Mostkowo 10 207 13 1420
Filia Ględy 4 41 3
Ogółem 51 943 61 -

Średnia liczba uczniów przypadająca na 1 nauczyciela wynosi ok. 14, a więc stosunkowo niewielu. Średni koszt utrzymania jednego ucznia w Łukcie wynosi ok. 1496 zł. Biorąc pod uwagę, że koszt dojazdu jednego ucznia do szkoły w siedzibie gminy wynosi ok. 291 zł, to likwidacja szkoły we Florczakach przyniosła oszczędności rzędu 22 tys. zł rocznie .

Przeciętny koszt dowozu jednego ucznia do szkoły w siedzibie gminy wynosi rocznie 291,14 zł

W gminie znajdują się dwie biblioteki szkolne oraz jedna biblioteka publiczna w siedzibie gminy, licząca 13.698 tomów. Zarejestrowanych jest 347 czytelników.

Zasoby mieszkaniowe

W gminie znajduje się 56 mieszkań komunalnych składających się z 171 izb. Zagęszczenie na 1 izbę wynosi 1,12 osoby.

W gminie brak jest mieszkań. Wiele rodzin od lat oczekuje na mieszkanie komunalne. Uzbrojone działki pod budownictwo mieszkaniowe nie cieszą się popytem. Brak jest również lokali użytkowych.

2.5. Infrastruktura instytucjonalna

W gminie istnieje Bank Spółdzielczy, który obsługuje rolników indywidualnych, jednak z powodu braku rezerw kapitałowych (kapitał wynosi 231,9 tys. zł) nie jest w stanie obsługiwać większych miejscowych przedsiębiorców. Od 1 października 1997 r. nastąpiła fuzja z podobnymi bankami w sąsiednich gminach: Jonkowie i Świątkach, zwiększając tym samym możliwości obsługi większych klientów.

Istotną rolę w pobudzaniu rozwoju gminy odgrywa Fundacja na Rzecz Rozwoju Gminy Łukta współpracująca z Polsko-Szwajcarskim Programem Regionalnym. Z usług fundacji od 1992 r. skorzystało 40 różnych firm. Zainwestowany kapitał wynosi 2.2 mln zł. Kwota najniższej udzielonej pożyczki wyniosła 10 tys. zł, a najwyższej 280 tys. Dzięki wsparciu Fundacji w gminie powstało 130 nowych miejsc pracy. Instytucja ta odgrywa więc znaczącą rolę w rozwoju lokalnym.

W gminie działa PSL oraz Unia Wolności. W skład rady gminy weszło 7 członków PSL, pozostali nie należeli do żadnej partii.

Ważnym czynnikiem jest również ustabilizowana pozycja wójta, który swoją funkcję sprawuje od 1990 r.

Gmina należy do Stowarzyszenia Gmin Mazursko-Warmińskich oraz do Związku Gmin Ostródzko-Iławskiego - "Czyste Środowisko".

Gmina współpracuje z miejscowością Osterrode w Niemczech, współpraca ta polegać ma głównie na wymianie młodzieży.

2.6. Podstawy gospodarcze

2.6.1.Przemysł

Do najważniejszych zakładów przemysłowych w Łukcie należy ubojnia drobiu, tartak i mleczarnia. Wszystkie te zakłady powstały po 1990 r.

Tabela 4. Przedsiębiorstwa przemysłowe działające w gminie Łukta
Nazwa przedsiębiorstwa Liczba zatrudnionych Wartość produkcji w 1996 w zł Właściciel
“Agro-Rolimpex” 55 - “Rolimpex”
Ubojnia drobiu “Prosper” 68 19.000.000 sp. zoo
Mleczarnia “Łuk-Mil” 39 2.832.000 sp. zoo
Zakład przetwórstwa drzewnego 17 700.000 prywatny

Ogółem w przemyśle zatrudnionych jest 336 osób tj. ok. 20% ogółu czynnych zawodowo poza rolnictwem.

Przedsiębiorstwo "Prosper" (spółka z.o.o) zajmuje się ubojnią indyków i przetwórstwem mięsa założone zostało w 1991 r. działa na rynku krajowym i jest stosunkowo nowoczesnym zakładem cechującym się znaczną dynamiką produkcji. Kierownictwo przedsiębiorstwa planuje jego rozwój i zwiększenie zatrudnienia. Firma prowadzi działalność szkoleniową przygotowującą do zawodu masarza.

Firma "Łuk-Mil"- mleczarnia (spółka z.o.o - udziałowcy: Gmina Łukta i Miłomłyn oraz Fundacja Rozwoju gm. Łukta i 3 obywateli Szwajcarii) działa od 1992 r. w zasadzie na rynku lokalnym planuje też nowe inwestycje i rozwój asortymentów. Prowadzi praktyki uczniowskie. Ostatnio firma uzyskała strategicznego inwestora, co stwarza jej szanse rozwoju.

Zakład przemysłu drzewnego "UHU" założony w 1993 r. cechuje się nowoczesnością wyposażenia i dynamiką produkcji. Właściciel planuje rozbudowę zakładu (suszarnia drewna, stolarnia).

2.6.2. Rolnictwo

Powierzchnia użytków rolnych wynosi 5.736 ha (31%), gruntów ornych 3.898 ha (21%), zaś łąk i pastwisk (użytków zielonych) 1.818 ha (9,8%) . Większość gruntów ornych to gleby średnie i słabe, które są zaliczone do klas IV - VI. Jedynie ok. 500 ha to gleby klas I-III. Rolnictwo jest silnie rozdrobnione a struktura wielkości gospodarstw pogorszyła się znacznie w ostatnich latach.

Tabela 5. Struktura wielkości gospodarstw rolnych

W ciągu 5 lat liczba najmniejszych gospodarstw wzrosła dwukrotnie, jednocześnie pojawiła się nowa kategoria, gospodarstw dużych powyżej 50 ha.

Struktura wielkości gospodarstw jest wyjątkowo niekorzystna, a rozdrobnienie jest znacznie większe niż przeciętnie w województwie warmińsko-mazurskim, gdzie gospodarstw do 5 ha jest tylko 4,2% (w kraju - 21,0%), a powyżej 50 ha - 19,8% (w kraju - 7,6%).

Ogółem wyłącznie w rolnictwie pracuje 568 osób, co daje zatrudnienie 18 osób na 100 ha użytków rolnych. Jest to nadmierne zatrudnienie, świadczące o znacznym zacofaniu rolnictwa w gminie.

Struktura własności rolnej przedstawia się następująco: 3008 ha użytków rolnych tj. 52,4% jest własnością prywatną, 2728 ha stanowi własność państwową tj. 48,6%, w tym 2011 ha tj. 73% dzierżawionych jest osobom prywatnym. Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa posiada jeszcze do zagospodarowania 140 ha.

W strukturze zasiewów przeważają zboża (ponad 50%). W porównaniu do 1990 r. nastąpił znaczny spadek hodowli bydła z 2150 sztuk do 1580 w 1995 r . Mleczność krów jest bardzo niska i wynosi 2915 l. Spadła również produkcja żywca wołowego z 220 t. do 154 t. znaczny spadek zanotowano również w produkcji żywca wieprzowego z 108 t. w 1990 r. do 83 t. w 1995 r. Pogłowie owiec zmniejszyło się bardzo znacznie z 480 sztuk w 1990 r. do 53 w 1995 r. Odwrotnie znacznie wzrosła produkcja drobiu z 48 tys. sztuk w 1990 r. do 65 tys. sztuk w 1995r.

2.6.3. Handel i usługi

W latach 1990-1995 znacznie wzrosła liczba placówek handlowych, co wyraźnie pokazuje tabl. 6.

Tabela 6 Placówki handlowe i usługowe

Wyszczególnienie Liczba zakładów Liczba zatrudnionych
1990 1995 1990 1995
Ogólem, w tym: 77 142 84 179
- naprawy sprzetu AGD 1 1 1 1
- rzemiosło 4 3 4 3
- handel 33 70 40 100
- inne 39 68 39 75

Usługi mają charakter tradycyjny, są to przede wszystkim przedsiębiorstwa jednoosobowe. Handel to także małe placówki, na ogół jednoosobowe o bardzo niskim standardzie. Większość placówek handlowych to przedsiębiorstwa prywatne, niemniej zachowało się w formie reliktowej 9 placówek spółdzielczych (GS). Wśród rzemieślników działających w gminie wymienić można fryzjera, krawca, dwóch stolarzy. Ponadto występują usługi budowlane, leśne, transportowe, pielęgniarskie oraz porządkowe.

2.6.4. Turystyka

Infrastruktura turystyczna w gminie jest słabo rozwinięta. Na jej obszarze znajdują się tylko trzy ośrodki:

  • W Białce nad jez. Ruskim, na 80 miejsc należący do osób fizycznych.

  • W Pelniku nad jeziorem Isąg, na 80 miejsc, własność Poligraficznej Spółdzielni "Samopomoc Inwalidzka" w Warszawie-Falenicy.

  • W Wynkach nad jeziorem Łoby ośrodek szkoleniowy Izby Skarbowej w Olsztynie na 20 miejsc

Dwa ośrodki to domy zakładowe o niskim standardzie.

W gminie znajdują się trzy pola namiotowe i biwakowe, nad jez. Korwik (przy szosie Olsztyn-Gdańsk), nad jeziorem Szeląg (przy szosie Łukta-Ostróda) i Markuszewie nad jeziorem Tabórz (2 km od drogi Łukta-Ostróda).

Sześć osób prowadzi usługi agroturystyczne, dwa gospodarstwa w Łukcie, dwa w Pelniku oraz po jednym w Kotkowie i Wynkach. W gospodarstwach tych znajduje się wc i prysznic. W niektórych na życzenie istnieje możliwość zamówienia obiadu. Dodatkowe informacje można uzyskać na stronie "turystyka"

W gminie istnieją dwa ośrodki jazdy konnej w Worlinach, w pobliżu jezior Isąg i Łoby oraz we wsi Florczaki.

W końcu 1997 r. powstało konsorcjum kilku poważnych inwestorów, które zamierza wybudować w miejscowości Draglice wioskę turystyczną o wysokim standardzie. Pawilony hotelowe mają być wzniesione na wzór tradycyjnych chat mazurskich. Budowa, a następnie uruchomienie tej wioski spowoduje utworzenie miejsc pracy, także dla miejscowej ludności, i przyczyni się do promocji Łukty w kraju i za granicą.

3. Stopień aktywności społeczności lokalnej

Władze gminy współpracują z trzema miejscowymi przedsiębiorcami, którzy udzielili pomocy finansowej w budowie sieci i zakupie centrali telefonicznej. Ludność miejscowa, początkowo z oporami, a następnie dość czynnie włączyła się w prace inwestycyjne prowadzone przez władze gminy. Powstały trzy komitety d/s kanalizacji i wodociągów oraz 1 komitet zajmujący się zakładaniem wodociągu. W każdym sołectwie utworzył się komitet d/s telefonizacji. Dzięki temu każdy członek komitetu posiada w domu telefon. W 1997 r. wszystkie wsie (łącznie z osadami śródleśnymi i koloniami) w gminie zostały stelefonizowane.

4. Sytuacja finansowa gminy

Rok Dochody w mln zł Wydatki w mln zł Dynamika wydatków Wydatki inwestycyjne
Liczba w mln zł %
1992 1.162 1.096 100 116 10,6
1993 1.605 1.559 142 206 13,2
1994 2.238 2.248 144 336 14,9
1995 3.180 3.206 143 496 15,5
1996 4.455 4.824 140 1.387 28,7
1997 6.451 6.755 140 2.344 34,7

*- Rok poprzedni = 100

Dynamika wydatków była wyższa od wskaźnika inflacji, natomiast znaczny wzrost dochodów i wydatków w 1996 r, był związany z pozyskiwaniem środków pozabudżetowych. Nakłady inwestycyjne gminy wynoszące w 1997 r. ponad 2,3 mln zł. są stosunkowo znaczne, zachowując pozytywny trend wzrostowy utrzymany od 1993 roku. Udział wydatków inwestycyjnych w wydatkach ogółem w roku 1997 wyniósł 34,7% i był o 6% wyższy niż w roku 1996 i aż 20% wyższy niż w roku 1995. Wysiłek inwestycyjny gminy poniesiony w ostatnich latach zaowocował takimi efektami rzeczowymi jak: wodociągi, kanalizacja i telefony.


2.jpg

III. STRATEGIA ROZWOJU GMINY ŁUKTA

1. Mocne strony (atuty) gminy - możliwości ich wykorzystania

Najważniejszym zasobem gminy jest środowisko przyrodnicze o dużych walorach turystycznych. Zasób ten wykorzystany jest w minimalnym stopniu, ponieważ brak jest sieci wodno-kanalizacyjnej nad jeziorami, co powoduje ich wzrastające zanieczyszczenie. W najbliższym czasie sytuacja poprawi się jedynie w miejscowości Pelnik nad jeziorem Isąg i w Kotkowie nad jeziorem Gil, gdzie wybudowano wspomniane sieci.

Walory turystyczne gminy podnosi niezłe położenie względem większych ośrodków miejskich i drogi krajowej [7] Warszawa-Gdańsk.

Mimo braku odpowiedniej bazy, turystyka jest istotnym elementem w gospodarce gminy, ponieważ z otrzymanych informacji wynika, że w sezonie letnim obroty miejscowych placówek handlowych wzrastają o 50%.

Następne z kolei zasoby to:

  • Położenie geograficzne gminy między Morągiem (18 km), Ostródą (20 km) i Olsztynem (30 km), co umożliwia dojazdy do pracy i szkół. W przyszłości Łukta może stać się niewielkim zapleczem mieszkaniowym Olsztyna (czyste środowisko, walory krajobrazowe, niskie koszty działek).
  • Duża lesistość umożliwiająca pozyskiwanie drewna i jego przeróbkę.
  • Względnie czyste środowisko i duża powierzchnia łąk stwarza dobre warunki dla hodowli bydła mlecznego, atrakcyjność hodowli zwiększa obecność w gminie mleczarni konfekcjonującej mleko i produkującej twarogi i galanterię mleczną. Mleczarnia ostatnio pozyskała inwestora strategicznego, co stwarza jej znaczne możliwości rozwoju.
  • Sukces w uprzemysłowieniu siedziby gminy, gdzie po 1990 r. powstały trzy przedsiębiorstwa zatrudniające w 1997 r. ogółem 124 osoby. W ten sposób rolnicza poprzednio gmina ma szanse stać się gminą przemysłowo-rolniczą.
  • Obecność dużego nowoczesnego zakładu - ubojni indyków i przerobu mięsa drobiowego, którego sukces może być zachętą dla dalszych inwestorów.
  • Niezła w Łukcie, rozbudowywana w innych wsiach, infrastruktura, możliwość podłączenia do magistrali gazowej, co może się przyczynić do zmniejszenia istniejących zanieczyszczeń.
  • Ewentualna budowa wioski turystycznej w Draglicach o wysokim standardzie, nastawionej na zamożną klientelę.
  • W pełni uzbrojone działki pod budownictwo mieszkaniowe i małe zakłady produkcyjne.

Wykorzystaniu zasobów może także sprzyjać pro inwestycyjne nastawienie władz gminy. W ostatnich latach wybudowano sieć wodno-kanalizacyjną o długości 50 km oraz sieć telefoniczną o długości ok. 75 km. Rozbudowano i zmodernizowano oczyszczalnię ścieków.

Kolejnym atutem zwiększającym szanse rozwojowe może być istnienie Fundacji na Rzecz Rozwoju Gminy Łukta, która wspiera finansowo miejscową przedsiębiorczość.

2. Słabe strony gminy (bariery rozwoju) - możliwości ograniczania niekorzystnych czynników

Wszystkie gminy w Polsce napotykają istotną barierę rozwoju, którą są ograniczenia budżetowe. Jednakże na tle innych gmin w Polsce Łukta znajduje się raczej w korzystnej sytuacji. W 1993 r. średnie dochody na mieszkańca wynosiły 373 zł, a wydatki 362 zł. Natomiast przeciętnie w województwie odpowiednio 278 zł i 282 zł, a w Polsce 190 zł i 189 zł. Tak więc gmina Łukta należy do bardziej zamożnych zarówno w Polsce jak i w województwie olsztyńskim, co oczywiście nie oznacza braku bariery finansowej.

Bariera finansowa ogranicza możliwości inwestycyjne, a bez ukończenia sieci wodno - kanalizacyjnej nad większymi jeziorami nie są możliwe inwestycje turystyczne i wykorzystanie głównego zasobu gminy.

Rozwój turystyki ograniczany jest przez niewielką bazę noclegową i jej niski standard. Socjalne, nie komercyjne ośrodki zakładowe, jak np. spółdzielni inwalidów tkwiące w minionej epoce, nie mogą stać się "lokomotywami" rozwoju turystyki

Kolejną barierą rozwoju gminy jest niski standard i zły stan techniczny dróg krajowych przebiegających przez jej teren.

Czynnikiem ograniczającym możliwości gminy są znaczne wydatki na pomoc socjalną dla bezrobotnych, którzy utracili prawo do zasiłku (250 osób w 1997 r.).

Mimo znacznego bezrobocia, występuje jednocześnie brak rąk do pracy, ponieważ kwalifikacje miejscowej siły roboczej są bardzo niskie.

Kolejną cechą gminy zmniejszającą jej szanse rozwojowe jest krańcowe rozproszenie osadnictwa, w gminie jest 36 wsi i osad. Rozproszenie osadnictwa powoduje z kolei rozdrobnienie szkół. W gminie liczącej 4407 mieszkańców funkcjonują 3 szkoły i jedna filia. Powoduje to wzrost wydatków na oświatę (zatrudnienie zbyt wielu nauczycieli, utrzymanie budynków), a ponadto małe szkoły nie zapewniają odpowiedniego poziomu nauczania, co często ogranicza szanse życiowe uczęszczających do nich dzieci.

Czynnikiem niekorzystnym jest bałagan przestrzenny i nieporządek zarówno w Łukcie jak w innych miejscowościach gminy. Kolejnym elementem jest niski standard sieci handlowej oraz brak usług gastronomicznych (restauracji), co zniechęca turystów zarówno do przyjazdu jak i do zatrzymania się w Łukcie.

3. Pole możliwości rozwoju gminy (wybory konieczne i alternatywne)

Mimo względnie lepszej sytuacji, w porównaniu do wielu polskich gmin, Łukta dysponuje stosunkowo niewielkimi środkami na tworzenie warunków własnego rozwoju. W tej sytuacji szczególnie niezbędne wydaje się racjonalizowanie gospodarki finansowej zarówno w sferze obsługi bieżącej ludności jak i wydatków inwestycyjnych. Istnieją dwie możliwości uzyskania znacznych oszczędności.

W krótkim horyzoncie czasowym można uzyskać stosunkowo znaczne korzyści przez likwidację małych szkół i skupienie funkcji oświatowych w siedzibie gminy. W rezultacie społeczność gminy uzyska podwójne korzyści: zmniejszenie nakładów i poprawienie wyników nauczania, ponieważ w większej, lepiej wyposażonej szkole, można poprawić standard nauczania. Należy podjąć działania wyjaśniające i przekonywujące mieszkańców na rzecz takiego rozwiązania.

W długim horyzoncie czasowym drugim niezbędnym zabiegiem jest racjonalizacja osadnictwa przez jego skupienie w siedzibie gminy i trzech, czterech pozostałych, największych miejscowościach. Podstawowym instrumentem powinien być w tym przypadku plan zagospodarowania przestrzennego wyznaczający obszary, na których będzie możliwe uzyskanie pozwolenia budowlanego.

Pole możliwości rozwoju gminy jest dość wąskie i ogranicza się do wykorzystania zasobów turystycznych we wsiach położonych nad jeziorami oraz stymulowania rozwoju produkcji i usług w Łukcie.

Wysiłek inwestycyjny gminy powinien być skierowany na Łuktę oraz najbardziej atrakcyjne tereny turystyczne.

Nie wolno rozpraszać środków na inwestycje w rozdrobnionych wsiach i osadach. Gmina powinna nie tylko zniechęcać, przez zaniechanie inwestycji, do zamieszkiwania w odległych przysiółkach ale także, przy pomocy zachęt (np. oferowania działek budowlanych w Łukcie), stymulować procesy koncentracji osadnictwa. Rozproszenie osadnictwa jest bowiem jednym z czynników najsilniej hamujących rozwój gminy.

Należy także w najbliższym czasie dążyć do zamknięcia szkół położonych poza siedzibą gminy. Powodować to może nie tylko lepsze wykorzystanie środków, ale także przyczynić się do poprawy jakości nauczania.

Należy prowadzić efektywną politykę remontową dróg, to znaczy nie remontować dróg gruntowych, co jest przysłowiowym wyrzucaniem pieniędzy w błoto, ale sukcesywnie utwardzać i asfaltować odcinki dróg ważne z punktu widzenia gospodarczego i turystycznego rozwoju gminy.

Należy wykorzystywać bliskość miast, w których znajdują się szkoły ponad podstawowe, oraz bliskość ośrodków akademickich, w celu promowania wykształcenia i zmiany jego niekorzystnej struktury.

4. Propozycje działań na rzecz rozwoju gminy

Dalsza skoncentrowana rozbudowa infrastruktury umożliwiająca rozwój turystyki. Intensywne poszukiwanie podmiotów mogących podjąć inwestycje turystyczne. Pierwszym krokiem mogłaby być przy pomocy środków gminy radykalna poprawa standardu pola namiotowego nad jeziorem Szeląg i przekształcenie go w kemping pierwszej kategorii.

Promocja walorów turystycznych gminy.

Promocja Łukty jako korzystnego miejsca inwestycji produkcyjnych.

Władze gminy w porozumieniu z miejscowymi przedsiębiorstwami (ubojnią indyków i mleczarnią, której gmina jest współwłaścicielem) powinny propagować zmianę profilu produkcji rolnej i intensyfikację hodowli drobiu oraz bydła mlecznego.

Estetyzacja wsi, a szczególnie Łukty jako swojego rodzaju wizytówki gminy. Należy rozważyć wykupienie i wyburzenie pawilonu GS i postawienie na jego miejscu estetycznego wielofunkcyjnego budynku handlowo - usługowego.

Przygotowywanie terenów pod budownictwo jednorodzinne i oferowanie działek, szczególnie na rynku olsztyńskim.

5. Propozycje hierarchizacji zadań

Należy przede wszystkim poszukiwać środków na niezbędne inwestycje przez ograniczenie wydatków na nieracjonalną sieć szkół i pomoc socjalną.

Działalność władz gminy powinna być skoncentrowana na:

  • Promocji mającej na celu przyciągnięcie inwestycji turystycznych z ewentualną pomocą gminy w inwestycje infrastrukturalne.
  • Na komasacji osadnictwa. Niezbędna jest aktualizacja planu zagospodarowania przestrzennego gminy wyznaczająca obszary rozwoju osadnictwa i obszary przeznaczone do tzw. "śmierci technicznej".
  • Dalszej rozbudowie sieci wodociągów, kanalizacji i oczyszczalni w najbardziej atrakcyjnych turystycznie miejscowościach.
  • Selektywnej poprawie standardu dróg gminnych.
  • Poprawie estetyki Łukty i innych miejscowości m.in. drogą zaangażowania do tych działań mieszkańców (wyjaśnianie celu działań, zachęty np. przez dostarczenie farby czy materiałów do naprawy chodników ogrodzenia itp. ale także stosowanie kar za zaśmiecanie miejscowości).
  • Ufundowanie kilku stypendiów dla najlepszych uczniów.
  • Kontynuacja starań o uzyskanie zasileń zewnętrznych ze środków pomocowych, funduszy ochrony środowiska itp.
  • Kontynuacja działań na rzecz silniejszej integracji mieszkańców gminy i ich mobilizacji na rzecz wspólnych przedsięwzięć.







 drukuj 

 wyślij znajomemu 




 Odwiedzin: 6170262